Instytucją prawną, która może minimalizować negatywne skutki powyższych zmian są powtarzające się świadczenia niepieniężne wspólników na rzecz spółki, uregulowane w art. 176 Kodeksu spółek handlowych. Przepis ten, obowiązuje od dawna, lecz dotychczas nie był często stosowany, gdyż wspólnicy będący jednocześnie członkami zarządu woleli świadczyć w spółce usługi w ramach prowadzonych jednoosobowych działalności gospodarczych, a wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu pobierać na podstawie stosunku powołania.
Regulacja Kodeksu spółek handlowych
Zgodnie z treścią art. 176 § 1 KSH „Jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń.” Art. 176 § 2 KSH z kolei wskazuje, że „Wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku. Wynagrodzenie to nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie.”
Nałożenie na wspólnika powtarzających się świadczeń niepieniężnych możliwe jest wyłącznie w umowie spółki. Należy w niej określić rodzaj i zakres takich świadczeń. Ich przedmiotem mogą być w szczególności różnego rodzaju usługi, np. księgowe, szkoleniowe, doradcze, prawne. Nie mogą to być świadczenia polegające na zarządzaniu spółką, gdyż jest to kompetencja zarządu. Co istotne, muszą one być realizowane w sposób powtarzający się, np. co dwa tygodnie lub raz na kwartał. Wynagrodzenie nie może przewyższać stawek przyjętych w obrocie.
Czy na Spółce ciąży obowiązek opłacania składek ZUS?
Przytoczona regulacja jest na tyle istotna, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wymienia w katalogu podmiotów podlegających składce zdrowotnej osób otrzymujących wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne, o których mowa w art. 176 KSH, co powoduje, że otrzymywanie z tego tytułu wynagrodzenia nie podlega składce zdrowotnej. Ponadto powtarzające się świadczenia niepieniężne wspólnika nie zostały wskazane jako jeden z tytułów do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, co wynika z treści art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Znajduje to potwierdzenie w stanowiskach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przykładowo, w piśmie z dnia 28 maja 2020 r. (D1/100000/43/285/2020) Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdziła, że „katalog tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń nie zawiera w swej treści osób fizycznych wykonujących za wynagrodzeniem powtarzające się świadczenia niepieniężne w rozumieniu art. 176 Kodeksu spółek handlowych wyłącznie na podstawie umowy spółki. W konsekwencji samo wykonywanie przez te osoby świadczeń niepieniężnych za wynagrodzeniem nie powoduje powstania tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, tym samym wypłacane w oparciu o art. 176 Kodeksu spółek handlowych wynagrodzenie nie rodzi obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.”
Powtarzające się świadczenia niepieniężne a podatki
Zgodnie ze stanowiskami Urzędów Skarbowych, spółka wypłacająca wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne nie jest płatnikiem podatku dochodowego od tego wynagrodzenia. Obowiązek ten spoczywa wyłącznie na wspólniku. Wiąże się to z brakiem podwójnego opodatkowania, a wspólnicy opodatkowują je jako dochody z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Co istotne, przepisy Polskiego Ładu wprowadziły zwiększenie kwoty wolnej od podatku do 30 000,00 złotych i podniesienie I progu podatkowego (stawka 17%) do kwoty 120 000,00 złotych, co bez wątpienia jest korzystną zmianą także w tym kontekście.
Praktyka obrotu gospodarczego pokazuje, że w ostatnim czasie coraz więcej wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje się na wprowadzenie do umowy spółki przepisu art. 176 Kodeksu spółek handlowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wspólnik może otrzymywać wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne, jeśli spółka nie osiągnęła zysku?
Tak, zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych spółka ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie za takie świadczenia również w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku. Warunkiem jest jednak, aby kwota ta nie przewyższała cen lub stawek przyjętych w obrocie.
Czy spółka musi odprowadzać składki ZUS od wypłacanych wspólnikowi świadczeń niepieniężnych?
Nie, otrzymywanie wynagrodzenia za powtarzające się świadczenia niepieniężne na podstawie umowy spółki nie rodzi obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Katalog tytułów do objęcia tymi ubezpieczeniami nie zawiera osób wykonujących takie świadczenia wyłącznie na podstawie art. 176 Kodeksu spółek handlowych.
Kto jest płatnikiem podatku dochodowego od wynagrodzenia za świadczenia niepieniężne wspólnika?
Spółka nie jest płatnikiem podatku dochodowego od tego wynagrodzenia, ponieważ obowiązek ten spoczywa wyłącznie na wspólniku. Wspólnik opodatkowuje takie dochody jako dochody z innych źródeł, co zapobiega podwójnemu opodatkowaniu.
Jakie rodzaje usług mogą stanowić przedmiot powtarzających się świadczeń niepieniężnych?
Przedmiotem świadczeń mogą być różnego rodzaju usługi, takie jak księgowe, szkoleniowe, doradcze czy prawne. Ważne jest, aby świadczenia były realizowane w sposób powtarzający się, na przykład co dwa tygodnie lub raz na kwartał.
Czy zarządzanie spółką może być traktowane jako świadczenie niepieniężne wspólnika?
Nie, świadczenia polegające na zarządzaniu spółką nie mogą być objęte jako powtarzające się świadczenia niepieniężne, ponieważ jest to kompetencja zarządu. Tego typu działania należy rozliczać w ramach innych tytułów, na przykład jako członka zarządu.
Prowadzisz spółkę i masz sprawę do rozwiązania?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Doświadczenie zawodowe zdobywał w jednej z renomowanych lubelskich kancelarii, zajmującej się szeroko rozumianym prawem cywilnym i gospodarczym. W kancelarii Hewelt Wojnowski i Wspólnicy spółka komandytowa na co dzień zajmuje się bieżącym doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej oraz opracowywaniem dokumentacji korporacyjnej spółek, m.in. umów spółek, regulaminów organów spółek, umów regulujących stosunki między wspólnikami, uchwał organów spółek, transakcji M&A. Oprócz doradztwa korporacyjnego…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
