13 października 2022 r. wejdą w życie znowelizowane przepisy kodeksu spółek handlowych. Uchwalona w lutym tego roku nowelizacja KSH wprowadza cały szereg nowych przepisów i zmienia część starych regulacji. Największą nowością jest wprowadzenie prawa grupy spółek uregulowanego w nowododanym dziale IV KSH stosowanego do spółki dominującej i spółki zależnej, jeżeli podjęły one uchwałę o uczestnictwie w grupie spółek oraz do spółki powiązanej ze spółką dominującą, jeżeli umowa albo statut spółki powiązanej tak stanowi.
Jednak poza powyższym, nowelizacja KSH wprowadza również zmiany w zakresie działania Rad Nadzorczych i Zarządów spółek kapitałowych.
Należyta staranność w wykonywaniu obowiązków
Do tej pory nakaz dołożenia należytej staranności był uregulowany w art. 293 § 2 KSH, w wyniku nowelizacji paragraf ten został jednak uchylony, a obowiązek dołożenia należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności osób wymienionych w tym przepisie przeniesiono do innych regulacji. Ww. obowiązek dotyczący członków Zarządu będzie regulował więc nowy art. 2091 KSH:
- 1. Członek zarządu powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności oraz dochować lojalności wobec spółki.
- 2. Członek zarządu nie może ujawniać tajemnic spółki także po wygaśnięciu mandatu.
Przy czym w dalszym ciągu za należytą staranność zgodnie ze stanowiskiem doktryny należy rozumieć staranność profesjonalisty w ujęciu określonym w art. 355 § 2 kodeksu cywilnego.
Business Judgement Rule
Do art. 293 KSH dodano natomiast § 3 który wprowadza do naszego porządku prawnego tzw. zasadę osądu biznesowego (ang. business judgement rule).
Członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator nie narusza obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności, jeżeli postępując w sposób lojalny wobec spółki, działa w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.
Reguła ta zakłada złagodzenie odpowiedzialności ww. osób za szkodę wyrządzoną spółce w zwiazku z wykonywaniem przez nich działalności na rzecz spółki w ramach swoich obowiązków, jeżeli postępowali oni względem spółki lojalnie działając w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego.
Celem wprowadzenia regulacji, zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy, było „przesądzenie o wyłączeniu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną spółce wskutek decyzji organów, które okażą się błędne, o ile były one podejmowane w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego w oparciu o adekwatne do okoliczności informacje”.
Przekazywanie Radzie Nadzorczej dokumentów i informacji na żądanie
Również Rada Nadzorcza została wyposażona w szereg nowych regulacji jej dotyczących, między innymi w możliwość żądania od Zarządu przekazanie jej informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień celem wykonywania przez Radę Nadzorczę jej obowiązków.
Zarząd po otrzymaniu takiego żądania będzie zobowiązany do przekazania Radzie informacji lub dokumentów niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania do organu lub osoby obowiązanej, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin.
Doprecyzowanie przepisów dotyczących kadencji Członków Zarządu
Obliczanie kadencji członków organów spółek kapitałowych zawsze dostarczało wielu wątpliwości i sporów w doktrynie. Ustawodawca postanowił więc ukrócić problem i do art. 202 § 2 KSH dodał zdanie: „Kadencję oblicza się w pełnych latach obrotowych, chyba że umowa spółki stanowi inaczej”. Jeżeli więc Członek Zarządu spółki powołany został na trzyletnią kadencję, do określenia momentu wygaśnięcia mandatu potrzebujemy wziąć pod uwagę trzy pełne lata obrotowe trwania kadencji. Mandat członka Zarządu wygaśnie zaś z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka Zarządu.
Protokołowanie uchwał Zarządu
Na sam koniec należy też zwrócić uwagę na wprowadzenie art. 2081 KSH, który wprowadza zasadę protokołowania uchwał Zarządu. Protokół powinien zawierać:
- porządek obrad
- imiona i nazwiska obecnych członków zarządu
- liczbę głosów oddanych na poszczególne uchwały
- zdanie odrębne zgłoszone przez członka zarządu wraz z jego ewentualnym umotywowaniem, jeżeli zostało złożone
Protokół podpisuje co najmniej członek zarządu prowadzący posiedzenie lub zarządzający głosowanie, chyba że umowa spółki lub regulamin zarządu stanowi inaczej.
Co prawda, w praktyce uchwały Zarządu były protokołowane nawet bez istnienia regulacji kodeskowej, jednak powyższe uregulowanie przyczyni się zapewne do ujednolicenia stosowanej do tej pory praktyki i zapobiegnie odstępstwom w tym zakresie.
Najczęściej zadawane pytania
Czym dokładnie jest obowiązek należytej staranności dla członka zarządu po nowelizacji?
Członek zarządu powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności oraz dochować lojalności wobec spółki. Obowiązek ten dotyczy również zakazu ujawniania tajemnic spółki, który obowiązuje nawet po wygaśnięciu mandatu.
Na czym polega zasada osądu biznesowego i kiedy chroni ona członków zarządu przed odpowiedzialnością?
Zasada ta łagodzi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną spółce, jeśli członek zarządu działał lojalnie i w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego. Ochrona obejmuje decyzje oparte na adekwatnych informacjach, analizach i opiniach, które powinny być uwzględnione przy starannej ocenie sytuacji.
W jakim terminie zarząd musi przekazać dokumenty i informacje na żądanie rady nadzorczej?
Zarząd jest zobowiązany do przekazania żądanych materiałów niezwłocznie, najpóźniej jednak w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania. Termin ten może być wydłużony, jeśli samo żądanie zawiera określenie dłuższego okresu na spełnienie obowiązku.
Jak oblicza się obecnie kadencję członka zarządu spółki z o.o.?
Kadencję oblicza się w pełnych latach obrotowych, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Mandat wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, które zatwierdza sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji.
Co musi zawierać protokół z posiedzenia zarządu zgodnie z nowymi przepisami?
Protokół powinien zawierać porządek obrad, imiona i nazwiska obecnych członków zarządu oraz liczbę głosów oddanych na poszczególne uchwały. Należy również odnotować zdanie odrębne członka zarządu wraz z jego ewentualnym umotywowaniem, jeśli zostało złożone.
Prowadzisz spółkę i masz sprawę do rozwiązania?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Specjalizuje się w korporacyjnej obsłudze podmiotów gospodarczych oraz ochronie danych osobowych. Wspomaga klientów kancelarii w przygotowywaniu wszelkiej dokumentacji korporacyjnej, w tym w rejestracji spółek handlowych oraz w dalszej rejestracji zmian, a także udziela bieżącego i kompleksowego doradztwa w zakresie prowadzonej działalności. Zapewnia doradztwo w przeprowadzaniu procesów transformacyjnych spółek handlowych, w tym w procesach przekształceń i połączeń. Przygotowuje oraz opiniuje umowy, regulaminy i…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
