Czy opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ma charakter wiążący dla Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przy odmowie wydania interpretacji indywidualnej?

Co do zasady Dyrektor KIS nie ma prawa odmówić wydania interpretacji, w której potwierdzi stanowisko wnioskodawcy lub uzna je za nieprawidłowe. Istnieją jednak wyjątki, w których to w drodze postanowienia organ odmówi wydania interpretacji. Dyrektor KIS aby móc odmówić wydania interpretacji indywidualnej musi wcześniej zwrócić się do Szefa KAS o opinię w tym zakresie. Czy opinia ta jest dla Krajowej Informacji Skarbowej wiążąca? Jak na to zagadnienie zapatruje się orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego?

Stosownie do art. 14b §5b pkt 1 odmawia się, w drodze postanowienia, wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1. Czynnością o której mowa w art. 119a Ordynacji Podatkowej jest unikanie opodatkowania. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, chcąc wydać postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej, musi – powziąwszy uzasadnione przypuszczenie o unikaniu opodatkowania  –  wystąpić do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o opinię. Przedmiotem tej opinii jest opisany we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) rozpatrywane w kontekście unikania opodatkowania. W tym miejscu powstaje zasadnicza wątpliwość: czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest związany opinią Szefa KAS czy też może wydać interpretację lub odmówić jej wydania przy odmiennej ocenie Szefa KAS.

Sądy Administracyjne co do zasady twierdzą, że Dyrektor KIS jest związany opinią Szefa KAS. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2022 roku (sygn. akt: II FSK 1983/19), Sąd stwierdził:

Jeżeli Szef KAS potwierdzi w opinii uzasadnione podejrzenie organu interpretującego, ten ostatni – związany nią – nie może wydać interpretacji. Jeżeli natomiast opinia ta będzie negatywna, organ interpretujący nie może odmówić jej wydania z powołaniem się na art. 14b § 5b O.p.

Podobne stanowisko zajmował Naczelny Sąd Administracyjny w wielu innych wyrokach. Dla przykładu można podać: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2020 roku, sygn. akt: II FSK 2924/18 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2020 roku sygn. akt: II FSK 3544/18.

Jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego znaleźć można odmienny pogląd. I tak w wyroku z dnia 20 maja 2022 roku sygn. akt: II FSK 2073/20, NSA stwierdził:

Należy podkreślić, że z treści art. 14b § 5b O.p. wynika jedynie obowiązek organu o wystąpienie o opinię, w sytuacji gdy poweźmie on uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji z art. 119a O.p. Ustawodawca używa bowiem wyrażenia „zwraca się”. Jednakże ustawodawca nakazując zwrócenie się o taką opinię, nie unormował jej charakteru i nie wskazał wyraźnie na jej wiążący dla organu interpretującego charakter. Związanie opinią Szefa KAS, wydaną na podstawie art. 14b § 5c O.p. oznaczałoby, że wystarczające byłoby odwołanie się w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego (stosownie do art. 14b § 5b O.p.) wydania interpretacji do treści tej opinii, co czyniłoby iluzoryczną kontrolę postanowień sprawowaną przez sądy administracyjne w tym zakresie.

Podobnie niektóre Wojewódzkie Sądy Administracyjne wyrażają stanowisko co do niewiążącej mocy opinii Szefa KAS. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 roku, sygn. akt: I SA/Wr 181/22 stwierdził:

Zauważyć i podkreślić należy, że organem rzeczowo właściwym w sprawie oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest Szef KAS, który wyłącznie współdziała z DKIS, z którego inicjatywy przedstawia swoją ocenę w sprawie w formie opinii. Opinia nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy, a tak by w istocie było, gdyby związany nią DKIS wyłącznie powielał w swoim postanowieniu wiążące dla niego stanowisko Szefa KAS.

Tożsame stanowisko można znaleźć w kilku innych wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Można tu przywołać wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2023 roku, sygn. akt: I SA/Wr 217/23 czy wyrok WSA we Gdańsku z dnia 4 października 2022 roku, sygn. akt: I SA/Gd 876/22.

Pogląd ten jest jednak w orzecznictwie administracyjnym wyjątkiem. Co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzkie Sądy Administracyjne przyjmują, że opinia Szefa KAS ma charakter wiążący dla Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Warto także pamiętać, że na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o odmowie wydania wniosku przysługuje zażalenie, a rozstrzygnięcie organu w II instancji możemy zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!