Praca zdalna – zostanie z nami na dłużej

Praca zdalna w rozumieniu Kodeksu pracy

Projekt ustawy o nowelizacji kodeksu pracy przewiduje definicję pracy zdalnej, zgodnie z którą praca może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Praca zdalna będzie mogła zatem być wykonywa w pełnym wymiarze czasu pracy jak również częściowo, np. przez 2 dni w tygodniu, 5 dni miesiącu etc.

Miejscem wykonywania pracy zdalnej zawsze będzie miejsce wskazane przez pracownika, a następnie każdorazowo uzgodnione z pracodawcą. Niezwykle istotnym jest ustalenie miejsca wykonywania pracy, zazwyczaj pracownikowi będzie zależało na tym, żeby wykonywać ją z domu, strony mogą jednak uzgodnić z pracodawcą, że będzie wykonywał ją w miejscu znacznie oddalonym od swojego miejsca zamieszkania. Pracownik nie może jednak samodzielnie zmienić uzgodnionego miejsca wykonywania pracy zdalnej, bowiem pracodawca ma m.in. możliwość przeprowadzenia kontroli w miejscu wykonania pracy zdalnej (o czym będzie jeszcze mowa poniżej).

Pracodawca może również w określonych sytuacjach wydać pracownikowi polecenie wykonywania pracy zdalnej. Taką możliwość będzie miał oczywiście w razie wystąpienia stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii jak również w okresie, w którym zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy pracownika będzie czasowo niemożliwe z powodu działania siły wyższej. Skuteczność skierowanego ww. polecenia będzie zależnego od złożenia przez pracownika oświadczenia, że posiada odpowiednie warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej.

Jakie obowiązki czekają Pracodawców w związku z pracą zdalną?

Zasady na jakich będzie wykonywana praca zdalna powinny zostać określone w porozumieniu zawartym z zakładową organizacją związkową. W przypadku gdy nie ma zakładowych organizacji związkowych, pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie po konsultacjach z przedstawicielami pracowników. Nie ma również przeszkód, aby warunki wykonywania pracy zdalnej ustalić w porozumieniu z pracownikiem. W takim wypadku należy jednak pamiętać, aby nie różnicować narzucanych pracownikom zasad, aby nie narazić się na zarzut nierównego traktowania.

Pracodawca zobowiązany będzie również:

• zapewnić materiały i narzędzia, w tym urządzenia techniczne konieczne do wykonywania pracy zdalnej,
• zapewnić instalację czy konserwację narzędzi pracy lub pokryć niezbędne koszty z tym związane, a także pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej,
• pokryć inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli koszty został określony w porozumieniu lub regulaminie,
• zapewnić pracownikowi szkolenia i pomoc techniczną niezbędną do wykonywania pracy.

Nie oznacza to oczywiście, że pracodawca zobowiązany będzie każdemu pracownikowi kupić i zainstalować np. drukarkę w domu. Jeżeli jest ona niezbędna do wykonywania pracy zdalnej, a pracownik posiada już taką w domu, to strony będą mogły ustalić ekwiwalent pieniężny lub ryczałt, którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z pracą zdalną w tym z używaniem sprzętu prywatnego.

Uprawnienia pracodawcy w związku z pracą zdalną

Jedną z podstawowych kwestii niejako blokujących pracodawców wcześniej przed zezwalaniem na wykonywanie pracy z domu, była obawa przed tym, że utracona zostanie możliwość kontroli pracownika. Jakkolwiek praca zdalna w dobie pandemii pokazała, że obawy te w znacznej mierze były na wyrost, to ustawodawca nie pozostawił pracodawcy bez możliwości kontroli pracownika. I tak pracodawca będzie miał prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy zdalnej przez pracownika jak również w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy czy kontrolę przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych. Kontrolę będzie można przeprowadzić się w porozumieniu z pracownikiem w miejscu wykonywania pracy zdalnej w godzinach pracy pracownika. Wykonywanie czynności kontrolnych nie może naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną, jak również innych domowników.

Kiedy nowelizacja wejdzie w życie?

Zgodnie z doniesieniami medialnymi nowelizacji kodeksu pracy możemy się spodziewać już jesienią tego roku. W chwili publikacji niniejszego artykułu, projekt ustawy jest skierowany do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach (proces nowelizacyjny możesz śledzić pod tym linkiem.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!