Zwolnienie spółki komandytowej z obowiązku poboru podatku od zaliczek wypłacanych komplementariuszom – sukces Kancelarii HWW

Kancelaria HWW z powodzeniem doprowadziła do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia podatkowego dla spółki planującej przekształcenie w spółkę komandytową, chroniąc ją przed obowiązkiem poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od zaliczek wypłacanych komplementariuszom w trakcie roku podatkowego. Stanowisko Kancelarii zostało potwierdzone na obu etapach postępowania sądowoadministracyjnego — mimo że organ podatkowy zdecydował się zaskarżyć korzystny dla klienta wyrok pierwszej instancji.

Tło sprawy

Klientem Kancelarii była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością planująca przekształcenie w spółkę komandytową, w której wspólnikami mieliby być komplementariusze będący osobami fizycznymi oraz komandytariusz w formie spółki z o.o. W ramach planowanej struktury spółka zamierzała wypłacać komplementariuszom miesięczne zaliczki na poczet udziału w zysku jeszcze w trakcie trwającego roku obrotowego.

W związku z tym, że spółki komandytowe stały się podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, na spółce jako płatniku spoczywają szczególne obowiązki w zakresie obliczania i poboru zryczałtowanego podatku PIT od wypłat na rzecz komplementariuszy. Klient powziął uzasadnione wątpliwości co do tego, czy obowiązek ten aktualizuje się już w chwili wypłaty zaliczki — zanim jeszcze znana jest wysokość podatku CIT należnego spółki za dany rok.

Problem i stanowisko organu

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 31 sierpnia 2023 r. uznał, że zaliczka wypłacana komplementariuszowi stanowi przychód z udziału w zysku osoby prawnej powstający w momencie wypłaty, a spółka jest zobowiązana do natychmiastowego poboru 19% zryczałtowanego podatku. Stanowisko to groziło klientowi nie tylko bieżącymi obowiązkami administracyjnymi, lecz przede wszystkim ryzykiem nieprawidłowego obliczenia podatku — z pominięciem mechanizmu odliczenia podatku CIT spółki, który ustawodawca wprowadził właśnie w celu eliminacji podwójnego opodatkowania zysku komplementariusza.

Strategia i działania Kancelarii

Kancelaria zakwestionowała stanowisko organu, opracowując argumentację opartą na ścisłej wykładni językowej przepisów art. 41 ust. 4e oraz art. 30a ust. 6a–6e ustawy o PIT. Kluczowym elementem strategii było wykazanie, że ustawodawca świadomie uzależnił obliczenie zryczałtowanego podatku od komplementariusza od uprzedniego ustalenia podatku należnego CIT spółki za dany rok podatkowy — a ta wartość z natury rzeczy nie może być znana przed zamknięciem roku. Bez niej obliczenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego jest obiektywnie niemożliwe.

Kancelaria zwróciła ponadto uwagę na fundamentalną różnicę między samym obowiązkiem podatkowym (który powstaje w chwili wypłaty zaliczki) a zobowiązaniem podatkowym (które konkretyzuje się dopiero po zakończeniu roku, gdy znane są wszystkie elementy kalkulacyjne). Wskazano też, że ustawodawca celowo nie wprowadził dla tego rodzaju wypłat obowiązku poboru zaliczek przez płatnika — co nie jest luką w prawie, lecz świadomą decyzją legislacyjną.

Pierwsze zwycięstwo – wyrok WSA i odwołanie organu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r. (sygn. III SA/Wa 2369/23) uchylił niekorzystną interpretację Dyrektora KIS, w pełni podzielając argumentację prezentowaną przez stronę. Sąd potwierdził, że skoro do prawidłowego obliczenia podatku od komplementariusza konieczna jest znajomość rocznego podatku CIT spółki, obowiązek płatnika nie może zaktualizować się wcześniej niż po zakończeniu roku podatkowego i złożeniu zeznania CIT-8.

Dyrektor KIS nie zaakceptował tego rozstrzygnięcia i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko, że spółka komandytowa jest zobowiązana do poboru 19% podatku już w chwili każdej wypłaty zaliczki, niezależnie od tego, że finalna wysokość podatku CIT spółki pozostaje wówczas nieznana.

Ostateczne rozstrzygnięcie NSA

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. II FSK 447/24 oddalił skargę kasacyjną organu, przesądzając sprawę na korzyść klienta. NSA w pełni potwierdził, że spółka komandytowa wypłacając komplementariuszom zaliczki na poczet zysku w trakcie roku podatkowego nie ma statusu płatnika i nie jest zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego — dopóki nie jest znana wysokość podatku CIT spółki za dany rok. Sąd podkreślił przy tym, że mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania zaprojektowany przez ustawodawcę musi być stosowany w całości, a wykładnia organu prowadziłaby do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o kryteria pozaustawowe — z naruszeniem art. 217 Konstytucji RP.

Znaczenie rozstrzygnięcia

Wyrok NSA wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą i stanowi istotne zabezpieczenie dla wszystkich spółek komandytowych wypłacających zaliczki na zysk komplementariuszom. Potwierdza, że mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania musi być stosowany w całości — a nie wybiórczo, w oderwaniu od jego konstrukcji. Rozstrzygnięcie chroni podatników, a jednocześnie daje spółkom komandytowym jednoznaczną podstawę do niestosowania się do rozszerzającej wykładni organów skarbowych.

Zespół Kancelarii odpowiedzialny za prowadzenie sprawy

Za prowadzenie sprawy po stronie Kancelarii odpowiadali:

• Mikołaj Hewelt – adwokat, doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny, partner,
• Mateusz Kowalski – radca prawny, doradca podatkowy,
• Piotr Magda – radca prawny.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!