Oddalenie powództwa przeciwko klientowi Kancelarii w sprawie o zwrot prowizji – sukces Kancelarii HWW

Etapy postępowania

Kancelaria HWW skutecznie reprezentowała klientkę w sporze z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczącym ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia. Sprawa dotyczyła decyzji ZUS, w której organ rentowy zakwestionował roszczenie klientki Kancelarii, będącej w ciąży, o wypłatę zasiłku. Jako jedną z głównych przyczyn wskazano krótki okres pomiędzy zgłoszeniem do ubezpieczeń pracowniczych a wystąpieniem naszej klientki z roszczeniem o przyznanie świadczenia z ZUS.

Kancelaria HWW zakwestionowała stanowisko organu rentowego, wskazując na błędne ustalenia zarówno w zakresie stanu faktycznego, jak i dokonanej przez ZUS oceny prawnej. Organ przyjął bowiem, że zgłoszenie do ubezpieczeń miało charakter pozorny, a stosunek pracy nie był faktycznie realizowany. Ponadto ZUS stał na stanowisku, iż głównym celem klientki było uzyskanie korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych, co – w ocenie organu – miało wykluczać objęcie jej ochroną ubezpieczeniową.

Od decyzji ZUS Kancelaria wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając zaskarżonej decyzji m.in. brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym. W odwołaniu wskazano również na naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne, przejawiające się w przyjęciu przez ZUS narracji prowadzącej do wniosku, że samo nawiązanie stosunku pracy w okresie ciąży może stanowić próbę wyłudzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy w całości podzielił argumentację przedstawioną przez Kancelarię i zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, stwierdzając, że ubezpieczona jako pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u płatnika składek.

Argumentacja prawna Kancelarii

Strategia procesowa Kancelarii HWW została oparta na konsekwentnym wykazaniu, że w realiach sprawy istniały wszystkie elementy charakterystyczne dla rzeczywistego stosunku pracy, natomiast ustalenia dokonane przez ZUS miały charakter dowolny i nie znajdowały oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W toku postępowania Kancelaria skupiła się na wykazaniu faktycznego wykonywania pracy przez ubezpieczoną, podkreśleniu istnienia podporządkowania pracowniczego oraz realizacji obowiązków na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy, jak również na zakwestionowaniu automatyzmu w przyjmowaniu przez organ rentowy, że krótki okres zatrudnienia lub moment zgłoszenia do ubezpieczeń mogą same w sobie świadczyć o pozorności stosunku pracy.

Kancelaria wskazywała jednocześnie, że organ rentowy nie jest uprawniony do dowolnego kwestionowania stosunku pracy.  Ocena podlegania ubezpieczeniom społecznym powinna opierać się na obiektywnej analizie rzeczywiście wykonywanych obowiązków, a nie na domniemaniach co do motywów stron. W szczególności zwrócono uwagę na brak spójności zaskarżonej decyzji ZUS ze stanowiskiem prezentowanym przez ten organ w oficjalnych materiałach informacyjnych publikowanych na jego stronie internetowej.

Kancelaria podniosła, że – zgodnie z informacjami udostępnianymi przez ZUS – prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje niezależnie od długości podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, nawet w przypadku objęcia tym ubezpieczeniem na dzień przed porodem. W ocenie Kancelarii zamieszczanie tego rodzaju informacji przez organ rentowy objęte jest zakresem obowiązywania zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, a działalność informacyjna organów administracji publicznej nie może prowadzić do wywoływania negatywnych konsekwencji dla obywateli działających w oparciu o przekazywane komunikaty.

Ponadto Kancelaria odwołała się do stanowisk doktryny, wskazując, że nawet gdyby – zgodnie z twierdzeniami organu rentowego – głównym motywem zawarcia umowy o pracę było skorzystanie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, okoliczność ta sama w sobie nie stanowi naruszenia prawa. Zawarcie umowy o pracę w takim celu mieści się w granicach dozwolonego porządku prawnego i nie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w szczególności w odniesieniu do kobiet w ciąży, których sytuacja na rynku pracy jest obiektywnie trudniejsza. Odmowa nawiązania stosunku pracy z uwagi na płeć lub stan zdrowia mogłaby natomiast narazić pracodawcę na zarzut dyskryminacji.

Istotnym elementem argumentacji było również wykazanie, że nawet w sytuacjach budzących wątpliwości organu rentowego, ciężar dowodu nie może być w całości przerzucany na ubezpieczonego. Kancelaria wskazała, że ZUS nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, iż umowa o pracę z ubezpieczoną została zawarta dla pozoru.

Efekty działań i ochrona interesów klienta

W wyniku podjętych przez Kancelarię HWW działań Sąd uwzględnił odwołanie w całości, zmieniając decyzję ZUS i potwierdzając istnienie tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Rozstrzygnięcie to zapewniło ubezpieczonej pełną ochronę wynikającą z systemu ubezpieczeń społecznych, w tym prawo do świadczeń, których ZUS pierwotnie odmówił.

Wyrok w przedmiotowej sprawie stanowi dowód na to, że konsekwentna i merytoryczna argumentacja pozwala skutecznie zakwestionować nawet daleko idące ustalenia organu rentowego.

Znaczenie sprawy i jej konsekwencje

Sprawa ma istotne znaczenie praktyczne zarówno dla ubezpieczonych, jak i dla płatników składek. Orzeczenie potwierdza, że sam fakt zakwestionowania zatrudnienia przez organ rentowy nie przesądza o braku podlegania ubezpieczeniom społecznym, a każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem rzeczywistego charakteru relacji łączącej strony oraz faktycznego sposobu wykonywania pracy.

Rozstrzygnięcie podkreśla, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do zastępowania sądu pracy w ocenie istnienia stosunku pracy ani do formułowania wniosków wyłącznie w oparciu o domniemania co do intencji stron. Postępowanie organu rentowego powinno opierać się na rzetelnej analizie całokształtu okoliczności faktycznych, a nie na schematycznych założeniach oderwanych od realiów danej sprawy.

Przedmiotowy wyrok to sygnał dla praktyki stosowania prawa w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych – ochrona ubezpieczeniowa nie może być arbitralnie ograniczana, a decyzje organu rentowego podlegają pełnej kontroli sądowej. Prawidłowo nawiązany i faktycznie realizowany stosunek pracy korzysta z ochrony systemu ubezpieczeń społecznych niezależnie od okoliczności towarzyszących jego zawarciu.

Zespół Kancelarii odpowiedzialny za prowadzenie sprawy

Za prowadzenie sprawy odpowiadał procesowy zespół Kancelarii HWW, pod nadzorem adwokata Mikołaja Hewelta, MBA – Partnera.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!